منوچهر اميرى
مقدمهء كتاب 9
فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه ) ( فارسى )
ديباچهء مؤلف يكى از مهمترين رشتههاى علوم عقلى كه از آغاز ظهور تمدن درخشان اسلامى مورد توجه فراوان مسلمانان بخصوص ايرانيان واقع شد دانش پزشكى است كه نخست پزشكان جنديشاپور در پيشرفت آن كوشيدند و پس از آنكه نقل كتابهاى يونانى به تازى رواج يافت و مترجمان بزرگ در عالم اسلام برخاستند و مراكز مهم علمى همچون « بيت الحكمه » در بغداد برپا شد نسطوريان - و صائبيان و حرانيان نيز در ترجمهء متون طبى سهمى بزرگ يافتند . امّا ايرانيان به ترجمه بسنده نكردند و رفتهرفته عقايد پزشكان يونان باستان را به محك نقد و تحقيق آزمودند و پس از سپرى شدن دورانى كه بايد آن را دورهء ترجمه و انتقال دانشهاى يونانى به عربى ناميد دست به كار تأليف و تصنيف زدند و صدها ، بل هزاران كتاب و رساله در فنون گوناگون طبّ نوشتند . در اين رشته از معارف بشرى بزرگانى همچون محمّد بن زكريّاى رازى و شيخ الرئيس ابو على سينا برخاستند و تصانيفى پرداختند كه تا قرنها وسيله تعليم و تعلّم دانش پزشكى و راهنما و دستور كار پزشكان جهان از ايرانى و هندى و ترك و تازى و فرنگى بود . امّا علم طب فنون و فروعى داشت كه مهمتر از همه صيدله يا صيدنه يا داروشناسى بود و اين علم نيز به نوبهء خود جامع ديگر دانشها مانند ستور پزشكى و جانورشناسى و زمينشناسى يا به اصطلاح بيطره و علم الحيوان و علم المعادن بود .